Mae Addysg Oedolion yn Anghenraid Cenedlaethol Parhaol

Mae Addysg Oedolion yn Anghenraid Cenedlaethol Parhaol

17-Hydref-2019
Share

Yn 1917, yn ystod amser y rhyfel, sefydlwyd y Weinyddiaeth Ailadeiladu o dan lywodraeth glymbleidiol Lloyd George - hoffwn eich atgoffa mai Cymro oedd Lloyd George, gyda’r Saesneg yn ail iaith iddo! Ddwy flynedd yn ddiweddarach yn 1919, cyhoeddwyd Adroddiad ar Addysg Oedolion gan bwyllgor addysg oedolion y Weinyddiaeth Ailadeiladu, gan ddadlau bod poblogaeth a addysgwyd trwy gydol eu hoes yn hanfodol ar gyfer dyfodol y wlad. Gosododd yr adroddiad y sylfaen ar gyfer addysg oedolion Prydain yn ystod yr Ugeinfed ganrif.

Gwnaeth yr adroddiad nifer o honiadau pwysig:

• “Mae addysg oedolion yn anghenraid cenedlaethol parhaol, yn agwedd anwahanadwy o ddinasyddiaeth, ac felly dylai fod yn gyffredinol ac yn gydol oes”;

• fe “ddylid ei wasgaru'n unffurf ac yn systematig dros y gymuned gyfan”.

• Ni ddylai’r wladwriaeth “wrthod cymorth ariannol i sefydliadau, colegau na dosbarthiadau, ar y sail yn unig bod ganddyn nhw ‘awyrgylch’ penodol neu eu bod yn apelio at fyfyrwyr o’r math hwn neu arall. Y cyfan y dylid gofyn yw eu bod yn barod i astudio o ddifrif. ”

Dyma ni 100 mlynedd yn ddiweddarach, ac mae'r honiadau hynny’n parhau i fod yn sylfeini cadarn i adeiladu cymdeithas a all ffynnu a thyfu trwy fynediad at addysg a hyfforddiant. Gellir dal i ddysgu cymaint o'r honiadau cynnar hynny sy'n tynnu sylw at werth ac arwyddocâd buddsoddiad mewn dysgu oedolion.

Yn 2014, roedd 150,000 o gofrestriadau o fewn dysgu oedolion yn y gymuned, a chyrsiau rhan-amser mewn addysg uwch ac addysg bellach. Mae'r ystadegau diweddaraf ar gyfer 2017/18 yn dangos cwymp o 57% i ddim ond 85,000 o gofrestriadau.

Fodd bynnag, mae llygedyn o olau a gobaith bod y llanw'n troi. Heddiw, rydym yn gweld adnewyddiad mewn egni ac ymrwymiad gan Lywodraeth Cymru wrth ddatblygu “hawl newydd Gymreig i ddysgu gydol oes” drwy’r Cytundeb Blaengar rhwng y Gweinidog Addysg a’r Prif Weinidog.

Rydym wedi gweld cyflwyno pecyn cymorth ariannol Diamond i fyfyrwyr addysg uwch amser llawn a rhan-amser; mae ailstrwythuro dysgu oedolion yn y gymuned bellach ar y gweill; mae rhai colegau wedi gweld twf yn eu dyraniadau rhan-amser a bydd Comisiwn Canmlwyddiant 1919 sy’n nodi canmlwyddiant Adroddiad Terfynol y Weinyddiaeth Ailadeiladu yn adrodd yn fuan ar yr anghenion a’r posibiliadau ar gyfer addysg oedolion heddiw ac i’r ganrif sydd i ddod.

Lle y byddwn yn ystyried hawl y dysgwr i ddysgu gydol oes, mae'n hanfodol ein bod yn meithrin y sgil o ddysgu dros oes er mwyn sicrhau gweithluoedd a chymunedau gwybodus, hyblyg, deallus ac iach. Mae’r manteision economaidd, cymdeithasol a dinesig a ddaw o ddatblygu cymdeithas sydd wirioneddol yn dysgu gydol oes yng Nghymru yn ddwys. Byddai hyn yn darparu'r arloesedd sydd ei angen i’n cymunedau fod yn wydn, i’n heconomi addasu i amgylchiadau newidiol ac i’n democratiaeth ffynnu.

Mae'n fraint wirioneddol cael gweithio gyda phartneriaid ledled Cymru lle mae cymaint o angerdd ac ymrwymiad gan bawb wrth ddarparu cymaint o gyfleoedd â phosibl i ddinasyddion Cymru, a gyrru strategaeth y dyfodol ymlaen er mwyn gwella'r cynnig dysgu gydol oes.

Fel Y Coleg Cymunedol Cenedlaethol ar gyfer dysgu oedolion yng Nghymru, dadleuwn y dylai unrhyw ddiwygiad arfaethedig i’r strategaeth gyfredol fod yn fodern, yn effeithlon ac yn darparu gwerth ychwanegol. Credwn hefyd fod yn rhaid iddo fod yn gymdeithasol gyfrifol ac yn gynaliadwy. Mae dysgu oedolion ac addysg gymunedol yn rhan o wead y gymdeithas Gymreig a byddai darpariaeth well yn helpu i sicrhau bod pob dinesydd ledled Cymru yn ennill yr hawl i ddysgu gydol oes, gan atgyfnerthu sylfeini allweddol ar gyfer ein cymdeithas.

Gallwn wneud hyn.

 

Kathryn Robson, Prif Weithredwr
Addysg Oedolion Cymru | Adult Learning Wales

 

Yn ôl i'r newyddion

Angen unrhyw help?

Beth bynnag yw eich ymholiad - mawr neu fach - gallwn ni helpu

Cymorth a Chefnogaeth


arrow_upward
×
Mewngofnodi i'ch rhad ac am ddim

FyNysgu

Mewngofnodi i MyAccount i gyflymu eich cofrestriad i’ch cwrs nesaf ac i gadw golwg ar eich dysgu gyda ni!

I fewngofnodi, nodwch eich cyfeiriad e-bost cofrestredig a'ch cyfrinair ac mae'n barod ichi fynd!
Cofiwch, defnyddiwch yr un cyfeiriad e-bost i fewngofnodi bob tro y byddwch angen mynediad i'ch MyAccount.

Heb gofrestru? Cofrestrwch yma
Angen Cymorth Mewngofnodi?