Storïau Newyddion Da - Celf Ar-lein

Storïau Newyddion Da - Celf Ar-lein

11-Mehefin-2020
Share

Virtual-Classroom

Rydym ni wedi bod yn byw mewn cyfnod eithriadol o heriol ac annisgwyl. Mae mesurau sydd wedi cael eu rhoi ar waith fel elfen hanfodol o frwydro yn erbyn Covid-19 wedi sbarduno pob un ohonom ni i ailfeddwl sut rydym ni’n parhau i gyflawni ar ran y bobl rydym ni’n eu cynorthwyo.

Ein tiwtoriaid yw ein ‘rheng flaen’, a thrwy gydol y pandemig, mae eu hymdrechion nhw, yn ogystal ag ymdrechion llawer o gydweithwyr cymorth wedi bod yn allweddol o ran sicrhau bod ein gwasanaeth dysgu yn parhau.

Mae ein tiwtor Peter Townend yn addysgu celf, llythrennedd digidol a phynciau’n gysylltiedig â TG i oedolion ar hyd a lled De Cymru. Yma, yng nghyd-destun Covid-19, mae’n dweud wrthym ni am ei brofiadau hyd yma.

“Fel arfer, byddai fy addysgu yn digwydd mewn amrywiaeth o leoliadau, gan gynnwys canolfannau cymunedol, ystafell addysgu mewn gorsaf reilffordd, mannau addysgu confensiynol mewn coleg, ystafell hyfforddi yn swyddfa’r Adran Gwaith a Phensiynau, neu mewn ystafell hyfforddi undeb llafur.

“Yn ystod y cyfnod clo, rwyf i wedi treulio llawer o amser yn ceisio ymgodymu â sut i addysgu ar-lein. Rwy’n eitha’ da yn delio â thechnoleg, ond dydw i erioed wedi addysgu myfyrwyr ar-lein, felly roedd yn ymddangos yn gam mawr i ddechrau. Ond wedi i sefyllfa anarferol droi yn sefyllfa arferol, dechreuais archwilio sut gallen i wneud hyn.

“Ar ôl wythnosau cyntaf y cyfnod clo, roedd mwy o drafod ac anogaeth i archwilio sut gallem ni, fel athrawon, ddechrau rhoi ein haddysgu ar-lein. Aeth Addysg Oedolion Cymru | Adult Learning Wales ati’n gyflym i gynnig hyfforddiant, a dechreuais i wneud cynlluniau i ailddechrau addysgu, er bod hynny mewn ffordd fach i ddechrau.

“Cyn yr hyfforddiant, dechreuais i archwilio’r offer y byddai ei angen arna’ i er mwyn cyflwyno’r addysgu hwn. Roeddwn i wir yn eitha’ pryderus, er gwaetha’ fy mhrofiad o ddefnyddio TG yn y gorffennol, ac roedd meddwl am wneud yr hyn rwy’n ei addysgu ar-lein yn ymddangos yn amhosibl”.

“Es i’r sesiwn hyfforddi gyntaf gyda chydweithwyr mewn gweminar UNSAIN; roedd hyn yn gyfle gwych i edrych ar y dechnoleg sydd ar gael, ond roeddwn i’n teimlo ychydig yn bryderus o hyd. Ar ôl y digwyddiad hwnnw, dechreuais gysylltu â thiwtoriaid eraill ac fe wnaethom ni roi cynnig ar bethau ar-lein gyda’n gilydd mewn ffordd oedd yn teimlo’n ddiogel. Dechreuais fagu hyder, felly penderfynais fwrw ymlaen, a chael fy myfyrwyr i arfer â’r syniad o weithio ar-lein. Pennais i ddyddiadau i ddechrau addysgu a rhoi gwybod i’m myfyrwyr, ac fe ges i fy synnu bod pob un o’r deg myfyriwr yn fy nosbarth celf presennol eisiau parhau â’r dosbarth ar-lein.”

Er nad oedd yn amhosibl cymryd camau i drefnu rhoi’r offer yn ei le ar gyfer y myfyrwyr, roedd hyn yn her. Byddai pob myfyriwr yn cael ei dywys trwy drefn gosod dyfais er mwyn iddyn nhw allu ymuno â dosbarth Microsoft Teams; dyma oedd y platfform a ddewiswyd i gefnogi ein dysgu ar-lein. Gan mai pobl wedi ymddeol yw llawer o fyfyrwyr Peter yn bennaf, ac yn meddu ar sgiliau TG cyfyngedig, roedd y camau cychwynnol yn llawer anos i’w gwneud na’r disgwyl, ac roedd hyn hyd yn oed yn anos am fod dyfais wahanol gan bob myfyriwr.

Mae Peter yn galw i gof, “Doedd hi ddim yn fater o glicio yma a bydd yn gweithio! Ar ôl deuddydd yn gweithio ar hyn, llwyddais i gael y rhan fwyaf o’r myfyrwyr i osod Teams a’i ddefnyddio, ond yn ystod y broses, roedd y cyfan yn rhy anodd i ddau fyfyriwr, a gadawon nhw; doedd un myfyriwr ddim yn gallu cael y feddalwedd i weithio, a doedd ail fyfyriwr ddim yn hyderus o gwbl y byddai’n gallu llwyddo i’w wneud.”

Llwyddodd trydydd myfyriwr i amlygu problem a allai fod wedi cael ei cholli fel arall, ond llwyddodd Peter i ddatrys hyn hefyd: “Cododd problem arall yn sgil peidio â chael band eang digyfyngiad. Doedd fy myfyriwr ddim eisiau defnyddio’i lwfans data na thalu i ychwanegu ato am nad oedd hi’n gallu ei fforddio, felly cytunais y gallai hi ffonio i mewn i’r dosbarth a byddwn i’n darparu fideos ychwanegol iddi hi eu lawrlwytho bob wythnos.”

Cynhaliwyd dosbarth celf ar-lein cyntaf Peter ar 30 Ebrill. Gosododd gamera ar wahân i ffwrdd o’i brif ddesg i arddangos y gweithgaredd ymarferol. Canolbwyntiodd y cwrs ar theori lliw ac esboniodd Peter hyn gan ddefnyddio siartiau lliw gyda myfyrwyr, wedyn creu gwaith celf a oedd yn defnyddio’r theori honno.

Ychwanegodd Peter at y dosbarth ar-lein trwy greu fideos o’r ymarferion fel bod cyfeiriad gweledol hefyd gan yr un myfyriwr a oedd yn ffonio i mewn. Byddai’r fideos hyn yn ddefnyddiol i fyfyrwyr eraill hefyd i’w helpu i baratoi a dal i fyny os oedden nhw’n colli dosbarth. Roedd y fideos yn werthfawr iawn i fyfyriwr arall, oedd ag anabledd penodol; fe wnaeth y rhain helpu i’w phrofiad ar-lein ‘achosi llai o straen’ a’i helpu i baratoi cyn y dosbarth. Byddai’r rhain yn cynnig mwy o fewnwelediad iddi ar yr hyn y byddai’n ei wneud.

Mae’r ddysgwraig Penelope yn myfyrio: “Roedd yn fuddiol iawn gallu mynd at yr holl ddeunydd a gafodd ei bostio - mynd yn ôl ac ymlaen at y deunydd nifer o weithiau i amsugno a mwynhau’r profiad gyda llai o bwysau! Pan gollais i sesiwn gyfan, fe wnaeth y dull hwn fy ngalluogi i ddal i fyny yn ddiweddarach gan fy mod i’n gallu cyfeirio at ddeunydd y sesiynau ar-lein - hygyrchedd heb unrhyw gyfyngiadau amser 24 awr y dydd, 7 diwrnod yr wythnos!”

Yn ôl Peter, mae’r dosbarthiadau wedi dod yn ‘haws’ ers hynny; erbyn hyn, mae pawb yn llwyddo i fynd at y dosbarth ar-lein heb unrhyw gymorth. Fodd bynnag, gall y dechnoleg beri problemau weithiau, yn enwedig â sain microffon ac ansawdd fideo myfyrwyr. Ond, yn ei hanfod, mae’r gwaith a gynhyrchwyd wedi bod yn dda iawn ac mae bron pawb wedi mynd ymlaen i orffen eu gweithiau celf fel gwaith cartref cyn y dosbarth nesaf. Ond, yn anffodus, fe wnaeth yr un myfyriwr a oedd wedi bod yn ffonio i mewn i’r dosbarth roi’r gorau iddi; roedd yn rhy anodd iddi dros y ffôn, a phan nad oedd digon o ddeunyddiau peintio ganddi, doedd hi ddim yn gallu fforddio prynu neu gael rhai newydd. Mae opsiynau cyllid yn cael eu harchwilio ar hyn o bryd er mwyn iddi hi allu parhau i ddilyn cwrs yn y dyfodol.

Mae Peter yn ystyried ei brofiadau addysgu diweddar yn rhai gwerthfawr, ond nid heb gostau, fel mae’n esbonio: “Mae’r paratoi a’r cymorth ychwanegol parhaus i fyfyrwyr wedi golygu cynnydd enfawr yn yr amser yn paratoi ar gyfer dosbarthiadau ac yn ymdrin â’r adborth a’r cymorth; mae’n siŵr fy mod i’n treulio o leiaf 5 awr yn ogystal â’r 2 awr rwy’n eu treulio’n addysgu.

“Mae’r profiad yn llai dynol, ac mae’n gallu bod yn anodd deall sut mae rhywun yn gwneud yn y dosbarth (rhaid gwneud hyn yn awr ar lafar yn hytrach na thrwy weld y manylder yn y gwaith ac mewn mynegiannau ar wynebau myfyrwyr). Ar nodyn cadarnhaol, fe wnes i arbed taith yn gyrru am ddwy awr i fynd i’r dosbarth ac yn ôl, ac mae gennym ni grŵp o fyfyrwyr sydd wir wedi elwa ar y dosbarthiadau mewn ffyrdd y gallwn ni ond dechrau eu deall mewn cyfnod anodd. Rwyf wedi cadw fy hun yn brysur mewn ffordd adeiladol ac wedi datblygu llawer o sgiliau newydd yn dysgu pethau newydd am fy mhwnc hefyd. Rwy’n gallu gweld sut gallwn i ddefnyddio technoleg i gyflwyno cyrsiau eraill, ac rwy’n gallu gweld yr anfanteision, felly galla’ i addasu’r ffordd rwy’n addysgu i liniaru’r rhain.”

Er bod profiadau Peter yn unigryw i’w ddosbarth a’i ddysgwyr ef, efallai nad ydynt yn annodweddiadol yn ystod cyfnod lle mae dulliau addysgu wedi cael eu hailwerthuso a’u hailweithio i ddarparu platfformau ar-lein tra’n ymateb i anghenion unigol ein dysgwyr. Hefyd, mae’n amlygu bod bylchau y dylem ymdrechu i fynd i’r afael â nhw lle rydym yn ymdrechu am gydraddoldeb dysgu a mynediad cyfartal at systemau ac adnoddau.

Mae’r her o ran adnoddau dosbarth celf wedi cael ei hamlygu yma, felly hefyd yr angen am fand eang digyfyngiad. I’r rheiny heb fand eang digyfyngiad, mae’n golygu bod y dysgwyr hynny’n cael eu heithrio o lawer o bethau, gan gynnwys addysg oedolion.

Mae Peter yn myfyrio, “Mae dysgu’n gallu bod yn rhywbeth mae pobl yn dibynnu arno. Hefyd, rwy’n meddwl bod angen rhoi mwy o gydnabyddiaeth i bynciau yn gysylltiedig â chelf a chrefft o ran sut gallan nhw ychwanegu at fywydau pobl o bob oedran. Mae angen trefnu bod mwy o ddarpariaeth ar gael; nid rhywbeth moethus mohono; mae’n rhan bwysig ac angenrheidiol o’r profiad dynol.”

Ac i’r dysgwyr hynny sy’n mynychu dosbarthiadau Peter, mae’n amlwg fod eu profiad dynol wedi gwella yn ystod cyfnod fu’n llwm iawn i rai pobl. Mae’r cariad pur at ddysgu wedi cael ei gynnal a’i feithrin, a llwyddwyd i godi ysbryd pobl. Mae chwerthin wedi bod yn rhan o’r dosbarthiadau trwy gydol y cyfnod hefyd, er enghraifft yr adeg pan olchodd Peter ei frwsh wedi’i orchuddio â phaent yn ei fwg o de yn anfwriadol, yn ystod arddangosiad – ac roedd ei ddysgwyr ar-lein yn gallu gweld y cyfan. ‘Oedd’, mae’n cofio, ‘Roedd hynny’n ddoniol iawn!’.

Rydym ni’n diolch i Peter am ei holl waith parhaus a’i arfarniad gonest o’i gyfnod o drawsnewid o fod yn diwtor wyneb yn wyneb i diwtor dysgu ar-lein. Rydym yn dymuno’n dda iddo ar gyfer ei holl fentrau ar-lein yn y dyfodol, yn ogystal â’i ddysgu wyneb yn wyneb, pan fydd hynny’n ailddechrau.

 

Os oes gennych chi stori i'w rhannu, rhowch wybod i ni. Siaradwch â ni trwy eich hoff sianel cyfryngau cymdeithasol Twitter, Facebook neu Instagram - dewch o hyd i ni gan ddefnyddio ein henw handlen cyfryngau cymdeithasol “alwcymru”. Gallwch hefyd anfon e-bost i [email protected]

 

 

 

Yn ôl i'r newyddion

Angen unrhyw help?

Beth bynnag yw eich ymholiad - mawr neu fach - gallwn ni helpu

Cymorth a Chefnogaeth


arrow_upward
×
Mewngofnodi i'ch rhad ac am ddim

MyAccount

Mewngofnodi i MyAccount i gyflymu eich cofrestriad i’ch cwrs nesaf ac i gadw golwg ar eich dysgu gyda ni!

I fewngofnodi, nodwch eich cyfeiriad e-bost cofrestredig a'ch cyfrinair ac mae'n barod ichi fynd!
Cofiwch, defnyddiwch yr un cyfeiriad e-bost i fewngofnodi bob tro y byddwch angen mynediad i'ch MyAccount.

Heb gofrestru? Cofrestrwch yma
Angen Cymorth Mewngofnodi?